Кафедра экономической истории

Кафедра экономической истории является продолжательницей давних научно-педагогических традиций. Преподавание истории народного хозяйства началось еще в 1921 г. на факультете общественных наук Белгосуниверситета. С созданием в 1933 г. БГИНХ им. В.В. Куйбышева курс истории народного хозяйства закрепился как одна из ведущих дисциплин при подготовке специалистов-экономистов с высшим образованием. Но специальная кафедра экономической истории была образована в 1968 г. Первым заведующим кафедрой стала доцент Т.П. Трацевская. С сентября 1968 г. по октябрь 1970 г. обязанности заведующего исполнял член-корр. АН БССР профессор К.И. Шабуня. В 1970-1979 гг. кафедрой руководители последовательно профессор В.Г. Гневко и доцент Б.Ф. Никонович. С 1985 по 1988 г. кафедру возглавлял доцент В.И. Голубович. С 1988 г. по 1991 г. курс экономической истории преподавался сотрудниками секции экономической истории в составе кафедры экономической географии.  

Кафедра экономической истории была воссоздана решением Совета Белорусского государственного экономического университета 29 октября 1991 г. (протокол № 10). Этот день по праву можно считать днем рождения современной кафедры экономической истории. С 1991 г. по 2004 г. кафедру возглавлял профессор Валерий Иванович Голубович. Под его руководством были изданы и многократно переизданы учебные пособия «Экономическая история Беларуси», «Экономическая история зарубежных стран». Последнее из названных изданий неоднократно признавалось бестселлером на рынке учебной литературы, без ссылок на которое не обходятся ни одно из учебных пособий по курсу истории экономики на постсоветском пространстве.   Сотрудники кафедры разработали также учебные пособия: «История туризма» (доцент Г.Ф. Шаповал), «История финансово-кредитной системы Беларуси» (доцент Ю.Л. Грузицкий), «Памятники истории культуры Беларуси» (доцент А.Ф. Самусик), «История мировой экономики и международных экономических отношений» (доцент Т.И. Повалихина) и др.     

C сентября 2004 г. по апрель 2017 г.  заведующим кафедрой являлся доктор исторических наук, доцент Бохан Юрий Николаевич, который специализировался на исследовании историко-экономических проблем городских поселений Беларуси в период Великого княжества Литовского. С апреля 2017 г. заведующим кафедрой является доктор исторических наук, доцент Полетаева Наталья Ивановна.

Кафедра насчитывает 10 штатных преподавателей, среди них: 1 доктор исторических наук (Н.И. Полетаева); 1 кандидат исторических наук, профессор (В.И. Голубович); 7 кандидатов исторических наук, доцентов (Г.В. Алексашина, Г.П. Бущик, Т.В. Воронич, Т.И. Повалихина, А.Ф. Самусик, А.М. Сасим, Д.Н. Черкасов); 1 ассистент (И.И. Сацукевич). 

Кафедра обеспечивает преподавание социально-гуманитарных дисциплин

  1. История (обязательный модуль)
  2. Экономическая история
  3. Экономическая история зарубежных стран
  4. История внешнеэкономических связей Беларуси
  5. Городская цивилизация в Беларуси
  6. История курортного дела
  7. История туризма
  8. Памятники истории и культуры  
  9. Великая Отечественная война советского народа (в контексте Второй мировой войны) (факультатив)
  10. Антропология туризма и культурные ресурсы (для магистрантов)

Коллектив кафедры занимается изучением различных аспектов истории Беларуси и зарубежных стран, подключая к научно-исследовательской работе студентов университета. Некоторые их них становятся победителями и лауреатами различных конкурсов, включая республиканский уровень. 

Кафедра поддерживает многолетние тесные связи с Институтом истории Национальной Академии наук Республики Беларусь, с учебными заведениями Республики Беларусь, Российской Федерации, Украины, Литовской республики. Сотрудники кафедры совместно с коллегами из других научных центров готовят издания по истории Беларуси, выступают на многочисленных научных конференциях 

Основными направлениями научных исследований сотрудников кафедры являются: 

  • экономическая история Беларуси и зарубежных стран
  • политическая история Беларуси
  • история городов Беларуси
  • история торговли Беларуси
  • история образования Беларуси
  • история повседневности
  • военная история
  • история предпринимательской деятельности в Беларуси
  • история международных экономических отношений
  • история и антропология туризма

Сотрудниками кафедры подготовлены и изданы монографические исследования и учебные пособия: 

  1. Экономическая история Беларуси /Под ред. В.И. Голубовича. — Минск,2004. — 400 c. 
  2. Экономическая история зарубежных стран / Под ред. проф. В.И. Голубовича. Минск,2002. — 591 c. 
  3. Гісторыя Беларусі (у кантэксце сусветных цывілізацый) / Пад рэд. В.І. Галубовіча і Ю.М. Бохана. — Минск, 2009. — 584 с. 
  4. История Беларуси (в контексте мировых цивилизаций) / Под ред. В.И. Голубовича и Ю.Н. Бохана. —  Минск, 2010. – 464 с.
  5. Самусік А.Ф. Помнікі гісторыі і культуры Беларусі. — Минск, 2004. — 211 c. 
  6. Семинары по истории Беларуси в контексте мировых цивилизаций / Под ред. Н.И. Полетаевой, А.М. Сасима. — Минск, 2010. – 237 с.
  7. Экономическая история: зарубежные страны и Беларусь / под ред. Т.И. Повалихиной [и др.]. — Минск, 2018. – 202 с.
  8. Великая Отечественная война в контексте Второй мировой войны / Г.В. Алексашина [и др.]. — Минск, 2013.
  9. От БГИНХ к БГЭУ: летопись становления (1933-2013).– Минск, 2013. – 64 с.
  10. История Беларуси в контексте мировых цивилизаций: учебное пособие / Под ред. Н.И. Полетаевой, Ю.Н. Бохана. — Минск, 2016. — 303 с.
  11. История Беларуси в контексте мировых цивилизаций: учебное пособие для студентов-заочников / Под ред. Н.И. Полетаевой, А.М. Сасима. — Минск, 2017, 2018, 2019. – 152 с.
  12. Белоруссий государственный экономический университет. 1933-2018. – Минск, 2018. – 175 с.

Ряд преподавателей кафедры работают над написанием докторских и кандидатских диссертаций по истории образования в Беларуси, международных экономических отношений Беларуси, истории и топонимике белорусских городов, социо-культурным аспектам развития городов Беларуси в досоветский период. 

Кафедра эканамічнай гісторыі працягвае даўнія навукова-педагагічныя традыцыі. Выкладанне гісторыі народнай гаспадаркі пачалося яшчэ ў 1921 г. на факультэце грамадскіх навук Белдзяржуніверсітэта. Са стварэннем ў 1933 г. БДІНГ імя В.У. Куйбышава курс гісторыі народнай гаспадаркі замацаваўся як адна з вядучых дысцыплін пры падрыхтоўцы спецыялістаў-эканамістаў з вышэйшай адукацыяй. Але спецыяльная кафедра эканамічнай гісторыі была ўтворана ў 1968 г. Першым загадчыкам кафедры стала дацэнт Т.П. Трацэўская. З верасня 1968 г. па кастрычнік 1970 г. абявязкі загадчыка выконваў член-карэспандэнт АН БССР прафесар К.І. Шабуня. У 1970-1979 гг. кафедрай паслядоўна кіравалі прафесар В.Г. Гняўко і дацэнт Б.Ф. Нікановіч. З 1985 г. па 1988 г. кафедру ўзначальваў дацэнт В.І. Галубовіч. З 1988 г. да 1991 г. курс эканамічнай гісторыі выкладаўся супрацоўнікамі секцыі эканамічнай гісторыі ў складзе кафедры эканамічнай геаграфіі.

Кафедра эканаічнай гісторыі была адноўлена рашэннем Савета Беларускага дзяржаўнага эканамічнага універсітэта 29 кастрычніка 1991 г. (пратакол № 10). Гэты дзень па праву можна лічыць днём нараджэння сучаснай кафедры эканамічнай гісторыі. З 1991 г. па 2004 г. кафедру ўзначальваў прафесар Валерый Іванавіч Галубовіч. Пад яго кіраўніцтвам былі выдадзены і шматразова перавыдадзены навучальныя дапаможнікі «Эканамічная гісторыя Беларусі», «Эканамічная гісторыя замежных краін». Апошняе з названых выданняў неаднаразова прызавалася бэстселерам на рынку вучэбнай літаратуры, без спасылак на якое не абыходзіцца ні водны з навучальных дапаможнікаў па гісторыі эканомікі на постсавецкай прасторы. Супрацоўнікі кафедры распрацавалі таксама навучальныя дапаможнікі: «Гісторыя турызму» (дацэнт Г.Ф. Шапавал), «Гісторыя фінансава-крэдытнай сістэмы Беларусі» (дацэнт Ю.Л. Грузіцкі), «Помнікі гісторыі культуры Беларусі» (дацэнт А.Ф. Самусік ), «Гісторыя сусветнай эканомікі і міжнародных эканамічных адносін» (дацэнт Т.І. Паваліхіна) і інш.

З верасня 2004 г. па красавік 2017 г. загадчыкам кафедры з´яўляўся доктар гістарычных навук, дацэнт Бохан Юрый Мікалаевіч, які спецыялізаваўся на даследванні гісторыка-эканамічных праблем гарадскіх паселішчаў Беларусі ў часы Вялікага княства Літоўскага. З красавіка 2017 г. загадчыкам кафедры з´яўляецца доктар гістарычных навук, дацэнт Палетаева Наталля Іванаўна.

На кафедры налічваецца 10 штатных выкладчыкаў, сярод іх: 1 доктар гістарычных навук (Н.І. Палетаева); 1 кандыдат гістарычных навук, прафесар (В.І. Галубовіч); 7 кандыдатаў гістарычных навук, дацэнтаў (Г.В. Аляксашына, Г.П. Бушчык, Т.У. Вароніч, Т.І. Паваліхіна, А.Ф. Самусік, А.М. Сасім, Д.М. Чаркасаў); 1 асістэнт (І.І. Сацукевіч).

Кафедра забяспечвае выкладанне сацыяльна-гуманітарных дысцыплін:

  1. Гісторыя (абавязковы модуль)
  2. Эканамічная гісторыя
  3. Эканамічная гісторыя замежных краін
  4. Гісторыя знешнеэканамічных сувязяў Беларусі
  5. Гарадская цывілізацыя ў Беларусі
  6. Гісторыя курортнай справы
  7. Гісторыя турызму
  8. Помнікі гісторыі і культуры
  9. Вялікая Айчынная вайна савецкага народа (у кантэксце Другой сусветнай вайны) (факультатыў)
  10. Антрапалогія турызму і культурныя рэсурсы (для магістрантаў).

Калектыў кафедры займаецца вывучэннем розных аспектаў гісторыі Беларусі і замежный краін, да навукова-даследчай працы далучаюцца студэнты універсітета. Некаторыя з іх становяцца пераможцамі і лаўрэатамі розных конкурсаў, у тым ліку рэспубліканскага ўзроўня.

Кафедра падтрымлівае шматгадовыя цесныя сувязі з Інстытутам гісторыі Нацыянальнай Акадэміі навук Рэспублікі Беларусь, з навучальнымі ўстановамі Рэспублікі Беларусь, Расійскай Федэрацыі, Украіны, Літоўскай рэспублікі. Супрацоўнікі кафедры сумесна з калегамі з іншых навуковых цэнтраў рыхтуюць выданні па гісторыі Беларусі, выступаюць на шматлікіх навуковых канферэнцыях

Асноўнымі напрамкамі навуковых даследаванняў супрацоўнікаў кафедры з’яўляюцца:

  • эканамічная гісторыя Беларусі і замежных краін
  • палітычная гісторыя Беларусі
  • гісторыя гарадоў Беларусі
  • гісторыя гандлю Беларусі
  • гісторыя адукацыі Беларусі
  • гісторыя штодзённасці
  • ваенная гісторыя
  • гісторыя прадпрымальніцкай дзейнасці ў Беларусі
  • гісторыя міжнародных эжканамічных адносін
  • гісторыя і антрапалогія турызму

Супрацоўнікі кафедры падрыхтавалі і выдалі манаграфічныя даследванні і навучальныя дапаможнікі:

  1. Экономическая история Беларуси /Под ред. В.И. Голубовича. — Минск,2004. — 400 c. 
  2. Экономическая история зарубежных стран / Под ред. проф. В.И. Голубовича. Минск,2002. — 591 c. 
  3. Гісторыя Беларусі (у кантэксце сусветных цывілізацый) / Пад рэд. В.І. Галубовіча і Ю.М. Бохана. — Минск, 2009. — 584 с. 
  4. История Беларуси (в контексте мировых цивилизаций) / Под ред. В.И. Голубовича и Ю.Н. Бохана. —  Минск, 2010. – 464 с.
  5. Самусік А.Ф. Помнікі гісторыі і культуры Беларусі. — Минск, 2004. — 211 c. 
  6. Семинары по истории Беларуси в контексте мировых цивилизаций / Под ред. Н.И. Полетаевой, А.М. Сасима. — Минск, 2010. – 237 с.
  7. Экономическая история: зарубежные страны и Беларусь / под ред. Т.И. Повалихиной [и др.]. — Минск, 2018. – 202 с.
  8. Великая Отечественная война в контексте Второй мировой войны / Г.В. Алексашина [и др.]. — Минск, 2013.
  9. От БГИНХ к БГЭУ: летопись становления (1933-2013).– Минск, 2013. – 64 с.
  10. История Беларуси в контексте мировых цивилизаций: учебное пособие / Под ред. Н.И. Полетаевой, Ю.Н. Бохана. — Минск, 2016. — 303 с.
  11. История Беларуси в контексте мировых цивилизаций: учебное пособие для студентов-заочников / Под ред. Н.И. Полетаевой, А.М. Сасима. — Минск, 2017, 2018, 2019. – 152 с.
  12. Белоруссий государственный экономический университет. 1933-2018. – Минск, 2018. – 175 с.

Шэраг выкладчыкаў кафедры працуюць над доктарскімі і кандыдацкімі дысертацыямі па гісторыі адукацыі ў Беларусі, міжнародных эканамічных адносін Беларусі, гісторыі і тапаніміцы беларускіх гарадоў, соцыя-культурных аспектах развіцця гарадоў Беларусі ў дасавецкі перыяд.

Адрас: пр. Партызанскі, д. 26, корпус 1, к. 607
Тэл.: +375 17 209-88-86
Пошта: poletaeva@bseu.by